Deemstering

Nieuwe maan en Venus of Mercurius langs de IJssel

Gisteravond weer naar de dijk, al in de astronomische schemering, denk ik. De zon is allang onder. Het is verschrikkelijk koud. Waarschijnlijk houd ik het buiten maar een half uur vol. Ik moet zo nu en dan toch mijn handschoenen weer aan ook al kan ik dan de knopjes op mijn camera niet goed bedienen. Wie mooie dingen wil maken, moet pijn lijden. Welke planeet staat daar zo helder boven de brug. Venus als Avondster ?

Wandelende vrouwen kijken pas naar de maan als ze mij zien fotograferen. ‘Jaaaaaaa, wat mooi, die zonsondergang met dat maantje daar zo…’ Vorig jaar hadden deze populieren nog wat zijtakjes, dat maakte de compositie wat levendiger. Als ik verder rij richting de dijk, bekijk ik de bomen, stam voor stam, maar nee, niks, allemaal kaal.

Bovenop de dijk is het nog veel kouder. Ik moet mijn capuchon opdoen. De bitterkoude oostenwind schudt aan mijn camera en het statief. Dat zal wel weer niks worden met die foto’s. Dan maar niet. Het is hier prachtig.

Tussen de toren van Hattem en de brug veel lichtjes aan de overzijde van de rivier, in allerlei kleuren. Zijn het er steeds meer ? Wat gebeurt daar in de uiterwaarden ? Even lijkt het of er nog een heldere planeet te zien is aan de westelijke avondhemel. Mercurius, de snelle boodschapper van de goden, die even langskomt ? Het zijn niet de auto’s op de A28 die naar huis willen. Recht boven me, voor de sterren langs, de twinkelende lichtjes van vliegtuigen, afwisselend wit en rood. Dat wordt nog wat als Lelystad Airport wordt geopend, het is nu al druk in de lucht. Ik hoor de trein komen. Met enige regelmaat kruipen de verlichte ramen over de brug, op en af. Een groep joggers met gele hesjes en rode lichtjes om hun arm komt de dijk op. Met mijn zwarte jas en capuchon moet ik bovenop de dijk als een silhouet van de Dood tegen de schemerhemel hebben geleken. Zonder zeis maar met statief. Terwijl zij hier zo dapper bezig zijn voor een gezond leven. Ze groeten en rennen kletsend voorbij.

Geen vogels vanavond. En helemaal alleen. Boven de rivier hangt een mistlaag die blauw opglanst in het laatste licht. Of is het ijs ? Mijn camera vangt het niet. Het display laat een hemel zien met veel blauw en rood, niet alle nuances oranje, geel en groen die mijn oog nog wel kan onderscheiden. Wat een ruimte om mij heen. Ik ben een maanpaneel.

Op stap met de Bloemetjesbrigade

Aletta Jacobs 164

9 februari 2018, de 164ste verjaardag van Aletta Jacobs. Op stap met de Bloemetjesbrigade. Naar een bitter koud Amsterdam waar sneeuw wordt verwacht. Net zo koud als vorig jaar bij de standbeelden voor Aletta Jacobs in Sappemeer en Groningen.
Het bloemenstalletje dat vroeger bij de brug stond is weg, de bloemenwinkel dichtbij gesloten. Door het Vondelpark waar een toeriste de sneeuwklokjes fotografeert. Eindelijk een bloemenstalletje in een zijstraat. ‘De bloemen zijn duur,’ zegt de bloemenkoopman, ‘vanwege Valentijnsdag. Alles is voor de export.’
Het pand aan de Tesselschadestraat 15 dat vroeger woonhuis en dokterspraktijk van Jacobs was, wordt verbouwd. Overal staan busjes, en een grote afvalcontainer. Iemand is bezig met de voorgevel. De oplaadpaal voor electrische auto’s en de dansfoto’s die er in 2013 nog waren, zijn verdwenen.
Op de plaquette, in 1959 onthuld, de tekst : ‘In dit huis heeft gewoond en gewerkt doctor Aletta H. Jacobs. Zij was de eerste vrouw die aan een Nederlandse hogeschool de doctorstitel behaalde. Zij heeft de weg bereid voor diegenen die na haar komen. Vrouwen der komende geslachten zijn haar grote dank verschuldigd.’
Haar archief werd in oktober 2017 op de Werelderfgoedlijst van de Unesco geplaatst. Het laatste standbeeld is onthuld in 2015 in het Vredespaleis in Den Haag, een geschenk van de Nederlandse afdeling van de Women’s International League for Peace and Freedom vanwege haar verdiensten als vredesactiviste. Koninginnen uitgezonderd heeft Aletta Jacobs vandaag de dag misschien wel de meeste beelden en plaquettes in Nederland.

Op 6 februari 2019 besteedde de Universiteitskrant van de RUG aandacht aan de komende verjaardag van Aletta.